TNO en NISB doen volledig gefinancierd en begeleid onderzoek voor 24 scholen

‘Alle leerlingen actief’ is begin 2009 gepresenteerd tijdens de NOT (Nationale Onderwijs Tentoonstelling). Tijdens de testperiode van de methode bleek dat ruim zestig procent van de deelnemende inactieve leerlingen meer ging bewegen. Deze practice-based resultaten zijn zo hoopvol, dat NISB dit graag wetenschappelijk onderbouwd ziet. 

De extra activiteiten van de voorheen inactieve leerlingen varieerden van regelmatig sporten bij een vereniging tot de fiets pakken in plaats van de bus om naar school te gaan. Ook vond bij veel jongeren een houdingsverandering plaats. En omdat er tijdens de motivatiegesprekken van de docenten veel individuele aandacht was, is het contact met de leerlingen beter geworden. Docenten die in de testfase hebben meegedaan, waren verbaasd over de resultaten. “We hebben kinderen in beweging gekregen, waarvan we dachten dat het onmogelijk was”, aldus een vmbo-docent. Hoog tijd dus om na de test bij een aantal scholen het onderzoek groter aan te pakken, zodat alle middelbare scholen in Nederland er baat bij kunnen hebben. 

Sportieve uitdaging voor scholen 
Welke school wil zijn leerlingen beter in beweging krijgen én bijdragen aan de effectmeting van deze nieuwe aanpak? Het onderzoek wordt uitgevoerd op 24 verschillende scholen in het voortgezet onderwijs (vmbo, havo, vwo), waarbij een tweedeling wordt gemaakt. Twaalf scholen zullen de aanpak Alle leerlingen actief! inzetten, twaalf andere scholen doen dit niet en vormen daarmee de controlegroep. 

Scholen die participeren in het onderzoek weten niet bij voorbaat in welke groep zij worden ingedeeld. Scholen in de controlegroep zullen hun bestaande beweegaanbod continueren; scholen in de onderzoeksgroep zullen de ’Alle leerlingen actief!’-aanpak inzetten en krijgen een tegemoetkoming in de kosten voor 4 uren extra inzet per week. Deelname aan het onderzoek levert voor beide groepen scholen dezelfde voordelen op:

- Op alle participerende scholen wordt twee keer een uitgebreide meting uitgevoerd. Aan het begin en aan het einde van het schooljaar worden leerlingen op diverse onderdelen gemeten en bevraagd. Uit de verkregen gegevens kan de deelnemende school belangrijke informatie afleiden: welk percentage van de leerlingen is inactief is en hoe sportief is de leerlingpopulatie nu echt…

- Alle deelnemende scholen krijgen gratis een training in het voeren van motivatiegesprekken met leerlingen. De twaalf scholen die de interventie zullen inzetten gedurende het onderzoek krijgen deze training in mei 2010. De twaalf scholen uit de controlegroep krijgen de gratis training in mei 2011. 

Opzet ‘Alle leerlingen actief!’ 
In ‘Alle leerlingen actief!’ voeren docenten of interne begeleiders individuele gesprekken met leerlingen en hun ouders. Deze gesprekken worden gevoerd volgens de methode ‘motivational interviewing’. De docent probeert de leerling niet te overtuigen, maar leeft zich in, roept een spanning op tussen het huidige gedrag en belangrijke doelen en waarden van de leerling zelf, en ondersteunt diens geloof in het eigen vermogen tot verandering. Uitgangspunt is dat gedragsverandering alleen mogelijk is als de leerling intrinsiek gemotiveerd is en zelf de verantwoordelijkheid neemt voor het nieuwe gedrag. Gesprekken met ouders hebben tot doel obstakels thuis weg te nemen, zoals weerstand tegen lidmaatschap van een sportvereniging. Uiteraard zorgen de docenten ook dat ze uitstekend op de hoogte zijn van het sport- en beweegaanbod in de omgeving van de school. Voor het succesvol toepassen van de aanpak is een goed sportief schoolklimaat een belangrijke randvoorwaarde. 

Verantwoording onderzoek 
De studie is goedgekeurd door een onafhankelijke Medische Ethische Toetsingscommissie (STEG) en wordt uitgevoerd door TNO en NISB. Het onderzoek wordt uitgevoerd in het kader van het programma Preventie van Zorg Onderzoek Nederland. Deze organisatie is ook de financier van het onderzoek. 

Aanmelden 
Scholen die willen deelnemen aan het onderzoek of meer informatie willen ontvangen, kunnen contact opnemen met Bram Buiting, adviseur implementatie NISB, tel: 0318-49 09 00 of e-mail: bram.buiting@nisb.nl . De aanmeldingsprocedure loopt tot 1 mei 2010. Voor meer algemene informatie over de aanpak: www.nisb.nl/alleleerlingenactief.