Prestatieveld 2
Preventie ondersteuning jeugd
Sportvereniging
De sportvereniging biedt een belangrijk sociaal verband waarin kinderen en jongeren leren samenwerken, omgaan met spelregels enzovoort. Jongeren die te maken hebben met opgroei- of opvoedingsproblemen vertonen soms onaangepast gedrag. Als gedragsproblemen door de sportvereniging als ernstig worden ervaren, moet de sportvereniging dit kunnen doorgeven aan de preventieve jeugdzorg (school, jeugdwerk, ambulante jeugdzorg).
Sommige vrijwilligers blijken goed te kunnen omgaan met onaangepast gedrag, anderen juist minder. Vrijwilligers die te maken krijgen met onaangepast gedrag – en dat zijn er velen – moeten daarop worden voorbereid. Bijvoorbeeld door het volgen van cursussen sociale vaardigheid en/of omgaan met gedragsproblemen. Gemeenten kunnen overwegen dergelijke cursussen vanuit de Wmo te financieren.
BOS-projecten
De afgelopen jaren hebben de ministeries van VWS en OCW projectsubsidies beschikbaar gesteld voor de zogenaamde Buurt Onderwijs Sport-projecten (BOS-impuls). BOS is gericht op het wegwerken van achterstanden op de gebieden welzijn, opvoeding, sport en bewegen, gezondheid en onderwijs bij jongeren tussen 4 en 19 jaar. De doelstelling van de BOS-impuls (zie www.bosimpuls.nl) sluit goed aan bij die van de Wmo. BOS wil de achterstand op een aantal gebieden wegwerken, terwijl de Wmo de maatschappelijke participatie op een aantal van dezelfde gebieden wil vergroten.
Gemeente
De gemeente kan stimuleren dat jongeren met opvoed- en opgroeimoeilijkheden voldoende lichaamsbeweging krijgen door extra te investeren in BOS-projecten. Verder kan de gemeente samenwerking tussen het preventieve jeugdbeleid en de jeugdzorg enerzijds en de sportsector anderzijds bevorderen. Bijvoorbeeld door sport en bewegen te faciliteren voor jongeren die geen regulier onderwijs volgen, maar in een opvangvoorziening zitten en gebruik maken van jeugdzorg.
Praktijkvoorbeeld: Van hangjongere naar sportbegeleider
Een welzijnsprogramma, gekoppeld aan een sportprogramma, voor met name allochtone, kwetsbare jongeren. Dat is de aanpak van 'You’re the future' van Stichting Integraal Welzijn (SIW) in Roosendaal. You’re the future is een dubbelproject, bestaand uit een buurt-onderwijs-sportproject (BOS) en een kaderproject waarbij met name Marokkaanse randgroepjongeren een proces doorlopen van hangjeugd naar huiswerkbegeleider, buurtsporter, wijksurveillant of activiteitenbegeleider.
Het SIW-programma loopt in een viertal wijken in Roosendaal en is bedoeld voor jeugd en jongeren van 4 tot 23 jaar, die te maken hebben of mogelijk krijgen met achterstanden. De lat is daarbij hoog gelegd: de jongeren moeten weer toekomstperspectief krijgen. Binnen het programma zijn leefbaarheid, veiligheid en multiculturele wijkontwikkeling gekozen als speerpunten.
Op sportgebied kunnen de jongeren een sportleidercursus van de Nederlandse Culturele Sportbond volgen, vertelt stedelijk coördinator Edwin Spitters van You’re the future. Na deze cursus kunnen zij als vrijwilliger in de buurt of op scholen aan de slag. Nu ja, als vrijwilliger… In het sporttraject zijn al acht jongeren doorgestroomd naar een reguliere, betaalde baan.
Het is een succesverhaal, maar aandacht blijft nodig voor verschillende processen die binnen zo’n integrale aanpak plaatsvinden. Kinderen op de basisschool worden prima bereikt met bewegingsonderwijs, verzorgt door de nieuwe, allochtone sportmedewerkers. Ook de koppeling met sportbuurtwerk en sportverenigingen verloopt soepel. De sportbuurtwerkers maken afspraken met sportverenigingen voor een introductie van hun sport in de wijk.
Praktijkvoorbeeld: Vergeet kleine doelgroepen niet
Aanvankelijk loopt Nico Lieshout van ondersteuningsorganisatie MEE Noordwest Holland zich in Alkmaar de benen uit zijn lijf. Hij wil kinderen met een verstandelijke beperking mee laten doen met een regulier beweegproject voor kinderen op de basisscholen. Dat lukt niet, het project Sporthelden van GGD en gemeente Alkmaar staat net op punt van starten. Gemeente en GGD zijn het speciaal onderwijs gewoonweg vergeten.
Daarom gaat Nico zelf aan de slag in de Alkmaarse wijk Overdie, waar vijf scholen voor speciaal onderwijs staan. Hij doet dit in samenwerking met NISB en noemt zijn project Sporthero’s. Het doel is om kinderen met een verstandelijke beperking op een aantrekkelijke manier in aanraking te laten komen met een gezonde leefstijl, in de strijd tegen overgewicht. De belangstelling onder kinderen en ouders is groot.
Twee keer in de week doen de kinderen sport- en beweegactiviteiten en krijgen een sociale weerbaarheidstraining, steeds aansluitend op de schooltijd. Bewegen gebeurt in een gymzaal en bij een sportvereniging, waar de kinderen (aangepast) mountainbiken. Eens in de maand, als de kinderen sporten, geven diëtisten van de thuiszorg voedingslessen aan de ouders. ‘Volgend jaar gaan kooklessen van start. Als de kinderen dan terugkomen, kunnen ze samen met de ouders gelijk aan tafel.’ Nico Lieshout hoopt dat de gemeentelijke ondersteuning binnen het kader van de Wmo mensen met een beperking makkelijker helpt integreren.
Bewegen en goede voeding zijn ook voor andere doelgroepen interessant. MEE overlegt al met thuiszorg, huisartsen, fysiotherapeuten, diëtisten, het gemeentelijk sportbureau en NISB over vergelijkbare beweegprojecten voor chronisch zieken en mogelijk voor diabetici en reumapatiënten. ‘Allemaal groepen die je met dezelfde partners en dezelfde kennis en materialen goed kunt bereiken.’
